Mcifuar okurlarına özel hazırlanan bu içerikte “Aşı olan biri kabakulak olur mu” hakkında en önemli detayları derledik.
Aşı olan biri kabakulak olur mu? İzmir sıcağında aklımı kurcalayan o garip sağlık sorusu
İzmir’de yaz zaten başlı başına bir sınav. Bir yandan nem, bir yandan Alsancak’ta “bir kahve içelim” diye çıkıp üç saat yürüyüşe dönüşen plansızlıklar… Geçen gün yine böyle bir günün ortasında arkadaş grubunda klasik “sağlık ansiklopedisi açıldı” modu başladı. Konu bir anda oraya geldi: Aşı olan biri kabakulak olur mu?
Ben o sırada sandalyede yarı erimiş haldeydim. İç sesim direkt devreye girdi:
“Sen önce şu dondurmayı eritmeden bitir de, sonra virüs konuşuruz.”
Ama tabii arkadaş ortamı bu… Bir kişi Google, bir kişi doktor, bir kişi komplo teorisyeni, bir kişi de sadece cümlelerin sonuna ‘bence’ ekleyerek hayatta kalmaya çalışıyor. Ben mi? Ben hem dalga geçen hem de içten içe “acaba?” diye düşünen o klasik 25 yaş İzmir genciyim.
Kabakulak meselesi neden hâlâ gündemde?
Şunu kabul edelim: Kabakulak deyince çoğumuzun aklına ya çocukluk fotoğrafları ya da “yanak şişmesi = yanlış beslenme teorileri” geliyor. Oysa işin bilim tarafı çok daha net.
Ama insan beyni öyle değil işte… Birisi “Aşı oldum ama yine de hastalandım” deyince, mahalle dedikodusu hızında yayılıyor:
“Aşı işe yaramıyor mu yani?”
“Ben zaten aşı olmuştum ama grip oldum…”
“Demek ki sistem çöktü…”
Tam burada ben devreye giriyorum:
“Abi sen grip olmuşsun, kabakulak değil o…”
Ama kim dinler?
Aşı olan biri kabakulak olur mu? sorusunun gerçek hayattaki karşılığı
Bu sorunun cevabı aslında çok net ama hayatın içi biraz daha karışık.
Aşılar, özellikle kabakulak gibi hastalıklarda, hastalığı tamamen “sıfırlamak” değil, ciddi şekilde azaltmak ve ağır geçmesini engellemek için vardır. Yani teknik olarak:
Aşı olan biri kabakulak olabilir
Ama genelde çok daha hafif geçirir
Ve bulaştırıcılık riski azalır
Ama bunu İzmir’de bir arkadaş ortamında anlatmaya çalışırsan, konu 10 dakika sonra şu noktaya gelir:
“Yani aşı oldum ama yine de hasta oluyorsam ne anlamı var?”
İşte tam burada ben mental olarak şezlonga uzanıyorum.
Arkadaş ortamında sağlık tartışması: İzmir versiyonu
Geçen yaz Çeşme dönüşü bir kahve molasında birebir yaşadığım bir sahne var.
Arkadaş 1: “Ben küçükken kabakulak olmuştum.”
Arkadaş 2: “Aşılı değil miydin?”
Arkadaş 1: “Aşılıydım.”
Ben: (iç ses) “Olayı çözmeden travma çözmeye çalışıyoruz şu an…”
Sonra klasik soru geliyor: Aşı olan biri kabakulak olur mu?
Benim cevap verme şeklim:
“Olabilir ama genelde daha hafif olur.”
Arkadaş grubu:
“Hmm…”
“Yani %100 korumuyor mu?”
“Bence o zaman…”
Ve o “bence” kelimesiyle bilim bitiyor, sokak felsefesi başlıyor.
Kabakulak, bağışıklık ve bizim yanlış anladığımız dünya
Şimdi dürüst olalım. Biz bağışıklık sistemini biraz “Netflix koruma sistemi” gibi sanıyoruz:
Abone oldum → hiçbir şey bana zarar veremez.
Keşke öyle olsa.
Ama gerçek şu:
Bağışıklık sistemi bir kale gibi. Aşı da o kalenin kapılarını güçlendiren bir mühendislik işi gibi düşün.
Yani:
Düşman giremez değil
Girmesi zorlaşır
Girerse de “hoş geldin partisi” daha kontrollü olur
Ama bunu anlatırken iç sesim yine araya giriyor:
“Bunu böyle anlatacağına git tost söyle, daha çok anlaşılır.”
İzmir sıcağında bağışıklık tartışması yapmak
İzmir’de 35 derece sıcakta “immün sistem” konuşmak ayrı bir seviye zaten.
Bir yandan terliyorsun, bir yandan arkadaşın diyor ki:
“Ben aşı oldum ama yine de hasta oldum.”
Ben:
“Olmuş olabilirsin ama kabakulak mı, grip mi, yoksa hayat yorgunluğu mu onu ayıralım önce…”
Çünkü bazen mesele virüs değil, hayatın kendisi oluyor.
Aşı olan biri kabakulak olur mu? sorusuna sokak diliyle açıklama
Şöyle düşün:
Sen İzmir’de yazın Karşıyaka vapuruna binmişsin. Aşırı kalabalık.
Aşısız biri: Kapı açık, herkes rahat girer
Aşılı biri: Kapı var, turnike var, güvenlik var
Ama biri “çok ısrarcıysa” yine içeri sızabilir.
İşte kabakulak da böyle bir şey.
Ama fark şu:
Aşılıysan genelde:
Daha hafif geçer
Daha kısa sürer
Ve “ben öldüm bittim” seviyesine gelmezsin
Ama bunu anlatırken biri mutlaka şunu der:
“Benim kuzen yine de olmuş.”
Evet… Çünkü hayat istatistik değil, kuzen hikâyeleri üzerinden ilerliyor.
Benim iç sesimle kabakulak tartışması
İç sesim bazen benim en iyi arkadaşım, bazen en büyük sabotajcım.
Mesela bu konu açıldığında:
Ben: “Aşı olan biri kabakulak olabilir ama…”
İç ses: “Bunu anlatma, kimse dinlemiyor.”
Ben: “Ama bilimsel olarak…”
İç ses: “Abi bırak, tost söyle.”
Ama yine de anlatıyorum çünkü içimde küçük bir “doğru bilgi yayma dürtüsü” var. Bir yandan da İzmir’in rahatlığı:
“Boşver ya, herkes zaten kendi doğrusu ile mutlu.”
Toplumda bilgi nasıl yayılıyor?
Şöyle bir zincir düşün:
Bir kişi yanlış hatırlıyor
Bir kişi abartıyor
Bir kişi kendi deneyimini genelliyor
Ve bir anda herkes uzman oluyor
Sonuç:
“Aşı olan biri kabakulak olur mu?” sorusu bir anda mahalle forumuna dönüşüyor.
Kabakulak ve “ben oldum mu olmadım mı” ikilemi
İnsanlar bazen hastalıkları bile yanlış hatırlıyor. Özellikle çocukluk hastalıkları:
Su çiçeği → “bende hafifti”
Kabakulak → “yanaklarım biraz şişmişti galiba”
Grip → “o çok ağırdı kesin coviddi”
Her şey yeniden yorumlanıyor.
Ben de geçen gün düşündüm:
“Acaba ben kabakulak oldum da fark etmedim mi?”
Sonra iç ses:
“Sen geçen hafta bile grip ile nezleyi ayıramadın.”
Aşıların amacı ve gerçek hayat farkı
Bilim tarafı şunu söylüyor:
Aşılar hastalığı tamamen yok etmekten çok, kontrol altına almak için vardır.
Ama günlük hayatta bu şöyle algılanıyor:
“Oldum mu, olmadım mı?”
“Tam koruyor mu?”
“Yüzde kaç garanti?”
Garanti arıyoruz çünkü hayat zaten yeterince belirsiz.
İzmir’de bile hava durumu 5 dakikada değişiyor:
Sabah güneş → öğlen rüzgar → akşam “ben neden dışarı çıktım?”
Kabakulak konuşurken hayatın ironisi
Bir yandan kabakulak konuşuyoruz, bir yandan sipariş bekliyoruz, bir yandan Wi-Fi çekmiyor.
Ve ben düşünüyorum:
“İnsanlık gerçekten çok garip bir tür.”
Değerli Mcifuar okurları, “Aşı olan biri kabakulak olur mu” hakkındaki bu içeriğimizin sonuna ulaştınız. Umarız faydalı olmuştur!
Sonuç yerine: kafamın içindeki küçük karmaşa
Aslında mesele çok net: Aşı olan biri kabakulak olur mu? Evet, olabilir ama genelde daha hafif ve daha kontrollü seyreder.
Ama bunu İzmir’de bir arkadaş grubuna anlatmak, bazen Ege güneşinde buz eritmeye çalışmak gibi:
Mümkün ama sabır istiyor.
Ben yine de anlatmaya devam ediyorum çünkü içimde şu his var:
Bir gün biri gerçekten doğru bilgiyi yanlış zamanda değil, doğru anda anlayacak.
O güne kadar ben:
Bir yandan espri yapmaya devam edeceğim
Bir yandan fazla düşüneceğim
Bir yandan da İzmir sıcağında “neden bu konuyu açtık biz?” diye bakacağım
Ve iç sesim muhtemelen yine son cümleyi kuracak:
“Boşver, tost söyle.”